Y Broses Enwebu

Mae ethol Cymrodyr newydd yn broses drylwyr. Caiff enwebiadau eu cynnig a’u heilio gan Gymrodyr cyfredol y Gymdeithas. Caiff papurau enwebu pob ymgeisydd eu hystyried gan bwyllgor craffu perthnasol.

Trosolwg o’r Broses

Mae enwau ymgeiswyr yn parhau’n gyfrinachol i’r broses graffu fewnol.

Gellir gweld amserlen y cylch etholiad yma.

1. Dogfennau enwebu

Rhaid i bob ymgeisydd gael ei enwebu gan DDAU Gymrawd: Prif Gynigydd ac Ail Gynigydd. Ceir rhestr o Gymrodyr cyfredol yma.

Caniateir i Gymrodyr weithredu fel Prif Gynigydd ar gyfer tri ymgeisydd NEWYDD yn unig ym mhob cylch etholiad. Fodd bynnag mae enwebu ymgeiswyr benywaidd wedi’i eithrio o’r cyfyngiad hwn. Gweler tudalen y Gymdeithas ar Gydbwysedd Rhwng y Rhywiau yn y Gymdeithas.

Rhaid dychwelyd y ffurflenni enwebu o fewn y terfyn amser gyda’r llofnodion perthnasol:

  • Ffurflen Enwebu – wedi’i chwblhau a’i llofnodi (gan y Prif Gynigydd) a’i heilio gan yr Eilydd;
  • Curriculum Vitae Cryno – wedi’i gwblhau a’i lofnodi (gan y Prif Gynigydd a’r Ymgeisydd) i gefnogi’r enwebiad;
  • Adroddiad Cyfrinachol y Cefnogwr Gwybodus – wedi’i lofnodi ac yn gwerthuso a yw’r ymgeisydd yn teilyngu etholiad ar sail y CV cryno, ymateb y cynigydd i ddatganiad yr Ymgeisydd o ragoriaeth a meini prawf a meincnodau’r Gymdeithas Ddysgedig;
  • Datganiad cyfrinachol o amgylchiadau unigol os yw’n briodol;
  • Copi PDF o CV llawn yr ymgeisydd yn cynnwys rhestr lawn o gyhoeddiadau/allbynnau.

Ni chaiff unrhyw ddeunyddiau ychwanegol, tystlythyrau neu lythyrau digymell o gefnogaeth eu derbyn fel rhan o’r enwebiad.

Bydd y Gymdeithas yn gohebu â’r Prif Gynigydd yn unig am yr enwebiad, ac nid byth â’r ymgeisydd. Cyfrifoldeb y Prif Gynigydd yw ffurfio a chyflwyno’r achos dros ethol yr ymgeisydd a chasglu’r holl ffurflenni perthnasol i’w cyflwyno i’r Gymdeithas. Ni ddylai Ymgeiswyr ysgogi eu henwebiad eu hunain, cwblhau’r Ffurflen Enwebu na sicrhau eu llofnodion cefnogol eu hunain.

2. Adroddiadau Aseswyr

Bydd Cadeirydd y Pwyllgor Craffu, yn gweithredu mewn ymgynghoriad ag aelodau eraill y Pwyllgor, ac, fel bo angen, â’r Is-Lywydd perthnasol, yn ceisio dau Adroddiad Asesu ar yr Ymgeisydd cyn y cyfarfodydd Pwyllgor.

Fel arfer:

  • Fod yn gyfarwydd â maes, gwaith neu statws yr Ymgeisydd;
  • Beidio â bod yn aelodau o’r Cyngor neu Bwyllgor Craffu;
  • Beidio â bod yn gyflogedig neu wedi’u lleoli yn sefydliad yr ymgeisydd.

3. Cyfarfodydd Pwyllgor Craffu

Penodir Cadeiryddion ac aelodau’r Pwyllgorau o blith y Cymrodyr cyfredol gan weithredu yn y meysydd canlynol:

A1 Meddygaeth a’r Gwyddorau Meddygol
A2 Y Gwyddorau Cellol, Esblygol, Organebol ac Ecosystem
A3 Cemeg, Ffiseg, Seryddiaeth a Gwyddorau Daear
A4 Cyfrifiadura, Mathemateg ac Ystadegau
A5 Peirianneg
B1 Iaith, Llenyddiaeth a hanes a damcaniaeth y Celfyddydau Creadigol a Pherfformio
B2 Hanes, Athroniaeth a Diwinyddiaeth
B3 Economeg a’r Gwyddorau Cymdeithasol, Addysg a’r Gyfraith
C1 Cyffredinol

Yr Athro Mike Charlton yw’r Is-Lywydd sy’n gyfrifol am enwebiadau a neilltuir i’r pum Pwyllgor Craffu STEMM A1 i A5.

Yr Athro David Boucher yw’r Is-Lywydd sy’n gyfrifol am enwebiadau a neilltuir i’r tri Phwyllgor Craffu Celfyddydau, Dyniaethau a Gwyddorau Cymdeithasol B1 i B3.

Cyflwynir rhestrau byr y pwyllgorau craffu i ddau Is-Lywydd y Gymdeithas gan Gadeiryddion y pwyllgorau craffu. Canlyniad y ddau gyfarfod yw rhestr fer gyfunol, un ar gyfer STEMM a’r llall ar gyfer y Celfyddydau, y Dyniaethau a’r Gwyddorau Cymdeithasol.

4.Cyfarfod Arbennig o’r Cyngor

Cyflwynir y rhestrau byr o’r cyfarfodydd gyda Chadeiryddion y pwyllgorau craffu i’r Cyngor, ynghyd ag argymhellion yr Is-Lywyddion, er mwyn penderfynu pa ymgeiswyr fydd yn mynd ymlaen i’r bleidlais yng nghylch etholiadol y flwyddyn honno.

5. Y Bleidlais
Caiff pleidlais ei chylchredeg i’r Gymrodoriaeth gyfredol, gyda Chymrodyr yn pleidleisio a ydynt am dderbyn pob ymgeisydd ai peidio. Er mwyn cael ei ethol rhaid i ymgeisydd dderbyn cefnogaeth gan o leiaf 70% o’r Cymrodyr hynny sy’n dychwelyd papur pleidleisio erbyn y dyddiad cau. Penodir dau Graffwr gan y Llywydd o blith y Gymrodoriaeth i gyfrif y bleidlais.

Cyhoeddir y Cymrodyr newydd ym mis Ebrill, ac fe’u derbynnir yn ffurfiol i’r Gymdeithas yn y Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol ym mis Mai.

Cymrodyr Er Anrhydedd

Mae Cymrodyr Er Anrhydedd Cymdeithas Ddysgedig Cymru yn gategori o Gymrodyr sydd wedi gwneud cyswllt ystyrlon â dibenion sefydlu’r Gymdeithas, ac sydd wedi gwneud cyfraniad nodedig i hyrwyddo’r dibenion hynny.

Mae is-ddeddfau Siarter Brenhinol y Gymdeithas (11.1) yn darparu fel a ganlyn:

(i) Gellir ethol unigolion yn Gymrodyr Er Anrhydedd y mae eu rhagoriaeth a’u cyflawniad yn golygu y pennir y byddai eu hethol yn Gymrodyr Er Anrhydedd er budd enw da a gweithgareddau’r Gymdeithas.

Dylai etholiad i Gymrodoriaeth Er Anrhydedd fod yn eithriadol a dylid ei chynnig i unigolion ag arbenigrwydd disglair yn unig.

Ni chaniateir ethol mwy na dau Gymrawd Er Anrhydedd mewn un flwyddyn.

Rhaid i Gymrawd Er Anrhydedd gael ei gymeradwyo ar ‘Dystysgrif Cymeradwyo’ gan DRI Chymrawd, sef Prif Gynigydd a dau Ail Gynigydd.

Bydd Cyngor y Gymdeithas yn pennu pa argymhellion i’w prosesu i enwebiad llawn, a bydd yn ysgrifennu at y Prif Gynigwyr i’w hysbysu am y penderfyniad hwn ar ôl cyfarfod y Cyngor ym mis Hydref.

Fel uchod gyda’r Gymrodoriaeth, rhaid i ymgeiswyr am Gymrodoriaeth Er Anrhydedd fynd i bleidlais o’r Gymrodoriaeth ym mis Mawrth a derbyn cefnogaeth 70% o’r Gymrodoriaeth cyn cael eu hethol.