Yr Athro y Fonesig Marilyn Strathern

Etholwyd: 2018

Maes/ Meysydd: Y Celfyddydau, Dyniaethau a'r Gwyddorau Cymdeithasol

Pwnc/ Pynciau Arbenigol: Anthropoleg

Ganwyd yr Athro y Fonesig Marilyn Strathern yng Ngogledd Cymru, a chychwynnodd ei gyrfa fel anthropolegydd yn Uned Ymchwil Gini Newydd Prifysgol Genedlaethol Awstralia, ac yna, cafodd swyddi addysgu yng Ngholeg Girton, ac yn ddiweddarach, yng Ngholeg y Drindod, Prifysgol Caergrawnt. Ym 1985, penodwyd Strathern yn Llywydd Adran Anthropoleg Gymdeithasol Prifysgol Manceinion, a bu’n Athro Anthropoleg Gymdeithasol William Wyse ym Mhrifysgol Caergrawnt rhwng 1993 a 2008, ac yn Brifathrawes Coleg Girton, Caergrawnt, rhwng 1998 a 2009.

Mae Strathern yn adnabyddus am ei chyfraniadau nodedig at ymchwil maes ac am arloesi ym maes safbwyntiau ffeministaidd yn y gwyddorau cymdeithasol, ac mae ei gwaith wedi cwmpasu diwylliant Melanesia gan roi sylw i berthnasoedd rhwng y rhywiau, anthropoleg gymdeithasol ac ysgolheictod ffeministaidd, ac mae ei chyhoeddiadau ynghylch diwylliant y Deyrnas Unedig yn cynnwys astudiaethau ynghylch gwaedoliaeth, diwylliant archwilio, a thechnolegau atgenhedlu a genetaidd.

Mae Strathern yn awdures doreithiog ac mae ei chyhoeddiadau yn cynnwys 64 o erthyglau mewn cyfnodolion, 78 o benodau mewn llyfrau, ac 18 o lyfrau y mae hi wedi’u hysgrifennu (neu eu golygu) ei hun neu ar y cyd ag awdur arall. Mae ei anrhydeddau yn cynnwys Medal Leverhulme Academi Prydain, Medal Coffa T. H. Huxley, Medal Coffa W. H. R. Rivers ac Aelodaeth Dramor Anrhydeddus o Academi Celfyddydau a Gwyddorau America. I gydnabod cysylltiad y Fonesig Marilyn Strathern ers tro ag ymchwil yn ymwneud â Phapwa Gini Newydd, dyfarnwyd Medal 30 Mlwyddiant Annibyniaeth y wlad iddi hi yn 2005.