Cymrodyr yn Eisteddfod 2024

Mae nifer fawr o’n Cymrodyr yn ymddangos yn yr Eisteddfod eleni ym Mhontypridd.

Mae eu cyfraniadau i’r ŵyl yn cwmpasu popeth o lenyddiaeth i wleidyddiaeth, gwyddoniaeth i hanes.

O ddiddordeb nodedig yw darlith Eisteddfod Cymdeithas Ddysgedig Cymru eleni ar ddyfodol cyfansoddiadol Cymru, a fydd yn cael ei chyflwyno gan Dr Rowan Williams, a phresenoldeb yr Athro Mererid Hopwood, yr Archdderwydd presennol.

Dydd Sadwrn 3rd Awst

• Cerddi’r Cymoedd 1: Yr Athro Christine James
  Y Babell Lên, 11:30
• Dyfodol cyfansoddiadol Cymru: Dr Rowan Williams
  Cymdeithasau, 14:30
• ‘Mae sŵn yr ymladd ar ein clyw…’: Yr Athro Mererid Hopwood, Yr Athro Menna Elfyn et al
  Y Babell Lên, 15:00
• Derwyddon Pontypridd a’r Maen Chwyf yn oes Fictoria: Yr Athro Prys Morgan
  Y Babell Lên, 16:00

Dydd Sul 4th Awst

• Ysgolhaig a gollwyd: Margaret Enid Griffiths: Dr Dylan Foster Evans
  Y Babell Lên, 10:30
• Seremoni gwobrwyo enillwyr Llên: Yr Athro Mererid Hopwood
  Y Babell Lên, 17:15

Dydd Llun 5th Awst

• Derbyn aelodau newydd i Orsedd Cymru: Yr Athro Mererid Hopwood
  Pafiliwn, 10:00
• Treorci, man geni’r rhyngrwyd!: Yr Athro Gareth Ffowc Roberts
  Gwyddoniaeth a Thechnoleg, 14:00

Dydd Mawrth 6th Awst

• Merched y Wawr: Dadeni’r Gymraeg: Yr Athro Christine James
  Maes D, 11:00
• Crefydd ac ysbrydolrwydd yng ngwaith Emrys ap Iwan – Adran Diwinyddiaeth Graddedigion Prifysgol Cymru: Yr Athro D Densil Morgan
  Cymdeithasau, 11:00
• Titrwm tatrwm cyfrifiadura cwantwm: Yr Athro Ifan Hughes
  Gwyddoniaeth a Thechnoleg, 12:00
• “O Bentre i’r Bydasawd : Bywyd a Gwaith yr Athro Laurence Eaves “: Yr Athro Alan Shore
  Calon Taf, 14:00
• Seremoni Gwobr Goffa Daniel Owen: Yr Athro Jerry Hunter
  Pafiliwn, 16:00
• Y Clasuron ym mro’r Eisteddfod – Adran Glasurol Cymdeithas Cyn-fyfyrwyr Prifysgol Cymru: Yr Athro Ceri Davies
  Cymdeithasau, 16:00

Dydd Mercher 7th Awst

• Dwy Archdderwydd: Yr Athro Christine James, Yr Athro Mererid Hopwood
  Maes D, 11:00
• Cerddi’r Cymoedd 2: Dr Gwyneth Lewis et al
  Y Babell Lên, 11:30
• Agweddau ar y bardd a’r offeiriad RS Thomas – Cymdeithas RS Thomas ac ME Eldridge: Yr Athro M Wynn Thomas et al
  Cymdeithasau, 13:30
• Darlith Bobi Jones: Hanes yr iaith yn RhCT: Dr Dylan Foster Evans
  Maes D, 15:30
• Aur gwyn o Gymru: hanes creu porslen gorau’r byd yng Nghrochendy Nantgarw: Dr Eurwyn Wiliam
  Cymdeithasau, 16:30
• Lansio Gair Duw ar Lafar Gwlad: Ymadroddion Enwog o’r Beibl (Cyhoeddiadau’r Gair), llyfr gan y diweddar Ddr Dewi Arwel Hughes sy’n trafod rhai o’r ymadroddion o ‘Feibl William Morgan’ a blwyfodd yn y Gymraeg. Wedi ei olygu gan yr Athro Christine James a’r Athro E. Wyn James, ynghyd â rhagarweiniad ganddynt yn olrhain hanes a dylanwad y Beibl Cymraeg.
  Yng nghapel ‘Temple Baptist’, Heol Gelliwastad, Pontypridd, CF37 2BP, 19:00.

Dydd Iau 8th Awst

• Darlith goffa Hywel Teifi: ‘O’r Rhondda i Canaan’: Yr Athro Daniel G Williams
  Y Babell Lên, 11:30
• O Gymru Fydd i Blaid Cymru – Cymdeithas Hanes Plaid Cymru: Yr Athro Richard Wyn Jones
  Cymdeithasau, 12:30
• Darlith Flynyddol Canolfan Uwchefrydiau Cymry America, Prifysgol Caerdydd, gan yr Athrawon Bill Jones ac E. Wyn James: ‘O Gymoedd Cynon a Thaf i Gyfandiroedd America: Golwg ar fywyd a chyfraniad Aaron Jenkins, “achubydd y Wladfa”, a Margaret E. Roberts, yr ymgyrchydd dros hawliau merched.’
  Cymdeithasau, 14:00

Dydd Gwener 9th Awst

• Ar grwydr gydag Oppenheimer a Desin: Rowland Wynne
  Gwyddoniaeth a Thechnoleg, 12:00
• Cyflwyniad i’r corff pwysig a difyr o farddoniaeth draddodiadol a alwn yn ‘Dribannau Morgannwg’. Sesiwn wedi ei threfnu gan Gymdeithas Alawon Gwerin Cymru ac yn cynnwys cyfraniadau gan Dr Rhiannon Ifans a’r Athro E. Wyn James.
  Nhŷ Gwerin ar Faes yr Eisteddfod, 14:45.
• Lawnsio ail gyfrol Gofal ein Gwinllan, y gyfres o ysgrifau ar gyfraniad yr Eglwys yng Nghymru i’r Gymraeg a’i diwylliant dan olygyddiaeth Dr A. Cynfael Lake a’r Athro D. Densil Morgan. Traddodir darlith yn y lansiad gan un o’r cyfranwyr i’r gyfrol, sef yr Athro Prys Morgan, ar Arglwyddes Llanofer ‘Gwenynen Gwent’.
  Cymdeithasau, 15:00

Dydd Sadwrn 10th Awst

• Cofio Meic Stephens – Y Lolfa: Yr Athro Wynn Thomas
  Cymdeithasau, 12:30