Y Prif Weinidog yn cwrdd â chynrychiolwyr y Gynghrair Academïau Celtaidd yn Nulyn
Bu i Rhun ap Iorwerth, Prif Weinidog Cymru, gwrdd â chynrychiolwyr o Gymdeithas Ddysgedig Cymru a’r Academi Wyddelig Frenhinol yn Nulyn ar 24 Mehefin, fel rhan o’i ymweliad tramor cyntaf swyddogol ers iddo ddechrau yn ei swydd.
Canolbwyntiodd yr ymweliad ar waith y Gynghrair Academïau Celtaidd a phwysigrwydd cynyddol y gwaith cydweithredol rhwng Cymru ac Iwerddon mewn ymchwil, addysgu uwch a chyfnewid diwylliannol.
Cafodd y digwyddiad ei gynnal ar y cyd rhwng yr Academi Wyddelig Frenhinol a Chymdeithas Ddysgedig Cymru, gan dynnu ynghyd gynrychiolwyr academi ac ymchwilwyr er mwyn archwilio sut all partneriaethau academaidd helpu i ddatrys rhai o heriau cymdeithasol sy’n gyffredin rhyngom, ac i gryfhau cysylltiadau ar draws Môr Iwerddon.
Wrth groesawu’r Prif Weinidog a’i gydweithwyr, bu i gynrychiolwyr yr Academi amlygu’r cysylltiadau ysgolheigaidd sy’n bodoli ers amser maith rhwng Cymru ac Iwerddon. Dros flynyddoedd lawer, mae ymchwilwyr wedi cydweithio ar brosiectau sy’n pontio hanes canoloesol, treftadaeth ddigidol, cynnal diwylliant a pholisi cyhoeddus, gan greu adnoddau a gwybodaeth sy’n elwa cymunedau yn y ddwy wlad.
Prif ganolbwynt yr ymweliad oedd y Gynghrair Academïau Celtaidd, sy’n tynnu academïau dysgedig ynghyd o’r gwahanol wledydd Celtaidd, er mwyn hyrwyddo cydweithrediad mewn ymchwil, polisi a chyfnewid diwylliannol. Bu i gynrychiolwyr o’r Academi Wyddelig Frenhinol a Chymdeithas Ddysgedig Cymru amlinellu dyheadau’r Gynghrair, gan archwilio cyfleoedd i gryfhau’n fwyfwy y cysylltiadau academaidd rhwng Cymru, Iwerddon a’r Alban dros y blynyddoedd nesaf.
Clywodd y cynulliad hefyd gan yr Athro Shelagh Malham a Dr Julie Webb o Brifysgol Bangor, a Dr Sharon Byrne o Brifysgol Coleg Cork, a gyflwynodd wybodaeth am gydweithrediad cyfredol rhwng Cymru ac Iwerddon ar wyddor forol sy’n dangos y buddion o gynnal partneriaethau ymchwil parhaus traws-ffiniol.
Dywedodd yr Athro Daniel Carey, Llywydd RIA:
‘Mae’r berthynas rhwng Iwerddon a Chymru yn un ddofn, barhaus ac wedi’i chyfoethogi gan hanes, diwylliant a phrofiadau a rennir. Trwy’r Gynghrair Academïau Celtaidd, rydym yn creu cyfleoedd newydd i ymchwilwyr, sefydliadau a gwneuthurwyr polisi allu cydweithio ar y prif heriau a wynebir gan ein cymdeithasau. Pleser o’r mwyaf i ni yw croesawu’r Prif Weinidog i’r Tŷ Academi ac i gryfhau’r cysylltiadau pwysig hyn i’r dyfodol.’
Dywedodd y Fonesig Dame Elan Closs Stephens, Llywydd CDdC:
“Fel Llywydd nesaf Cymdeithas Ddysgedig Cymru, rwy’n falch iawn o weld y berthynas rhwng Academïau Cenedlaethol Cymru ac Iwerddon yn ffynnu.”
Roedd yr ymweliad yn ffurfio rhan ehangach o gysylltiadau yn ystod ymweliad y Prif Weinidog ag Iwerddon, gan gadarnhau’r ymrwymiad ar y cyd sydd gan Gymru ac Iwerddon tuag at gynyddu ymchwil, addysg ac arloesedd, er budd y cymunedau ar y naill ochr o Fôr Iwerddon.
